Her kadın doğduğunda bir yumurtalık deposu ile doğar. Adet görmeye başladıktan sonra bu yumurtalar her adet döngüsünde atılmaya başlar. Yumurtaların bitip adet görememe dönemine ise menapoz diyoruz. Türkiyede ortalama menapoz yaşı 48 iken bu yaş her kadın için farklıdır. Yaşı etkileyen en önemli etken genetik faktörler olmakla beraber ağır stresler, hormonal bozukluklar ve başka birçok neden de bu yaşı etkileyebilir.
Menapozal dönem, öncesi ve sonrası hormonların kontrolü altındadır. Yumurtalıklarda östrojen ve progesteron salınımı durur. Bu hormonal etkiler bir anda olmadığı için aslında kadınlar menopoza aniden girmezler. Bu süreç aylar, yıllar sürebilir. Bu menapoz öncesi dönem dediğimiz dönemde hormonların azalmasına bağlı olarak çeşitli şikayetler ortaya çıkmaya başlar. En belirgin şikayet adet döngülerindeki değişimlerdir. Adetler düzensizleşmeye başlar, adet kanamalarında artma veya azalmalar olmaya başlar. Bunun dışında sıcak basmaları, sinirlilik, uykusuzluk, vajinal kuruluk gibi şikayetler ortaya çıkabilir. Menapozal dönemde vücudu yavaş yavaş terk eden östrojen, üzerinde etkili olduğu kan damarları, kemikler ve karaciğer metabolizmalarında da sorunlar ortaya çıkartabilir. Özellikle menapozal dönemde kemik erimeleri, yüksek tansiyon, kalp hastalıkları, kolesterol yüksekliği gibi hastalıkların sıklığı artar.
Menapoz, kadınlarda cinsel yaşamın herhangi bir korunma yöntemi olmadan devam edebileceği bir dönemdir. Vajinal kuruluk nedeniyle cinsel ilişki esnasında ağrı veya kanama olabilir. Bunun için kadınlara özgü, eczanelerde satılan vajinal kayganlaştırıcılar kullanılabilir. Yine bu dönemdeki psikolojik durumlar cinsel isteksizliğe neden olabilir. Ancak düzenli cinsel ilişki vajinanın incelmesinin önlenmesi açısından önemlidir.
Menapoz tedavi edilmesi gereken bir hastalık değil bir durumdur. Bu nedenle erken menapoz veya bir hastalık olmadıkça hormon tedavileri önerilmez. Menapozda tedavi yaklaşımları genellikle şikayetlerin giderilmesi ve yaşam kalitesinin arttırılması içindir. Fitoöstrojenler yani bitkisel kaynaklı östrojenler bu dönemde önerilen destek tedavisidir. Soya fasulyesi, nohut, mercimek, keten tohumu, tahıllar ve sebze meyvelerde bitkisel kaynaklı östrojenler bulunduğu için tüketilmesi yararlı olabilir. Piyasada çok sayıda bulunan doğal ve bitkisel kaynaklı olduğu belirtiler ürünlerin kullanılması, olası yan etkileri bilinmediği için önerilmemektedir. Tabi ki kemik sağlığı için de kalsiyum ve D vitamini tedavileri kullanılabilir.
Menapozal dönemde hem tüm vücut değerlendirmesi hem de şikayetlerinize yönelik tavsiye, tedavi seçenekleri için mutlaka hekim görüşmesi yapmalısınız. Hekim tavsiyesi olmadan uygulayacağınız yöntemler size sağlık yerine daha büyük hastalıkları getirebilir.
